هدیه ای کودکانه

هدیه ای کودکانه
گرد آوری: ثمینه باغچه بان، پیرنظر
تصویر گر: آناهیتا امامی

نمونه چند بازی یا ترانه عامیانه و قدیمی که توام با لغات وداری ریتم است. در ادبیات کودکان به آن "متل" می گویند. چه بسا شما با آنها اشنا باشید.
بازی با گذاشتن دست کودک روی دست استاد بازی شروع می شود. تمرین برای ایجاد تمرکز و دقت کودک است. قبل از اینکه استاد بتواند ظربه ای به دست کودک بزند، لازم است دستها را کودک بلند کند.

نون بیار کباب ببر
کوزه بیار آب ببر
گل بیار گلاب ببر
آهسته و بی شتاب ببر

این ترانه بیشتر در ابراز مهر و دلبستگی به کودک اجرا میشود.

قربونت برم هر دم
گل تو دومنت کردم
آن دم که ترا دیدم
ترکِ همه را کردم

این ترانه با بازی و گرفتن دست کودکان و چرخیدن دایره وار خوانده شد ه و با یاد گرفتن روزهای هفته توام است.

چرخ چرخ عباسی
خدا منو نندازی
شنبه شد ُ یکشنبه
دوشنبه و سه شنبه
چار شنبه روز به روزه
پنجشنبه نصفه روزه
جمعه است وقت بازی خدا منو نندازی
(هوشنگ فتح اعظم)

بازی تقلید از عروسی توام با ترانه

عروس میبریم کوچه به کوچه
براش می پزیم آش آلوچه
آش آلوچه لذیذه
عروس خانم عزیزه

معمولا هنگام ورود عروس برای تبرک اسفند روی آتش میریزند

اسفند ُ اسفند دونه
اسفند سی و سه دونه
عروس ُ بردند به خونه
قصّه ما تمومه

گفتگو با کودکان و باز گو کردن حال و غذای ماهی قرمز رنگ در آب

آین حوض چار گوش رو ببین
ماهی های توش رو ببین
ماهی ماهی کجائی
چرا اروم نداری؟
ماهی سرخم در آب
نونم آب ُ آبم آب
به چپ برم یا به راست
من آب میخام ، آب آب

معمولا خواندن این ترانه با برف و سرما توام است.

خورشید خانم آفتاب کن
یه مشت بنج توآ ب کن
ما بچه های کردیم
از سرمایی بمردیم

خورشید خانم چکار کرد؟
یه مشت برنج تو آب کرد
برفهای خانه مان را
با یک نگاه آب کرد

در این بازی کودکان دست همدیگر را می گیرند و در دایره ای که تشکیل می شود با یکئیگر حرکت می کنند و این ترانه را و انچه را می گویند انجام می دهند.

حمومک مورچه داره
بشین و پاشو خنده داره
باغچه ما انار داره
انار پر دونه داره
بشین و پاشو خنده داره
بشین و پاشو خنده داره

این بازی دستجمعی و بطور نشسته انجام میگیرد. کودکان کنار همدیگر روی صندلی یا زمین می نشینند. کسی که بازی را اداره می کند با خواندن این ترانه به یک یک پا ی کودکان با دست می زند.آ خرین کلمه ترانه که گفته شد به پای هرکس خورد آن پا از بازی خارج میشود.
اتل متل توتوله، گاو حسن چه جوره؟ نه شیر داره نه پستون ، گاوش ُ بردن هندسونه ها چین ُ واچین ، این پارو ورچین